بیماری کوکسیدیوز و درمان آن




آشنایی با بیماری کوکسیدیوز در مرغان بومی و راههای درمان و پیشگیری

کوکسیدیوز یک بیماری عفونی رایج و معمول درمیان مرغ ها می باشد که در این بیماری گوارش طیور را تحت تاثیر قرار میدهدو از نظر بالینی مدفوع خونی، پرهای خراب، کمخونی، کاهش اندازه سر و خواب آلودگی و اسهال شکلاتی یا سفید در مرغان دیده میشود. در هنگام کالبد شکافی هم نزدیک مقعد در روده کور خون جمع میشود.

 

کالبدشکافی/کوکسیدوز

یکی از مشکلات مربوط به کوکسیدیوز این است که یک اوسیست (عامل بیماری کوکسیدوز) می تواند چندین هزار سلول را ازبین ببرد. اگر مرغ تعداد زیادی اوسیست در اثر نوک زدن به کف سالن بخورد میلیون ها سلول روده آن نابود میشودو  هضم خوراک برایش دردناک و غیر قابل تحمل میشود.آسیب به دیواره روده جذب مواد مغذی را کاهش میدهد و منجر به اسهال خونی میشود. توصیه میشود با ارائه مولتی ویتامین ها و پروبیوتیک ها برای بازگرداندن فلور روده اقدام نمایید.

هدف هر مرغدار این است که مطمئن شود جوجه ها در معرض پایین کوکسیدیوز قرار می گیرند.آنچه اغلب اتفاق می افتد این است چندین جوجه در معرض اوسیست قرار میگیرند و بعد میلیون ها اوسیست تولید میکندو این را به کل گله سرایت می دهند.اگر محیط بدرستی تمیز نشود گله بعدی هم در معرض سطوح بالای کوکسیدوز قرار میگیرد.

پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. اولین و مهمترین چیز پاکیزه  و خشک نمودن بستر است. اگر گله قبلی به این بیماری دچار شده بود حتما باید بستر قدیمی حذف شود و ضدعفونی مخصوص حذف اوسیست سالن انجام شود . در خوراک هم از کنستانتره هایی استفاده کنید که قادر به نابودی و کم موثرترکردن اوسیست باشند. این موارد باعث میشود گله شما کمتر در معرض این تک یاخته قرار گیرند.

عوامل مهم وموثر در ایجاد کوکسیدیوز

  1. رطوبت بش از حد سالن
  2. دان مرغ فاسد
  3. دان خوردن مرغ از سطح بستر
  4. خیسی سالن که بر اثر ریختن آب از آبخوری و یا موارد دیگر ایجاد میشود را رفع نکنند.
  5. نور زیاد سالن که باعث شود مرغ کف سالن را نوک بزند.

 

درمان های دارویی پیشنهادی موثر در رفع کوکسیدیوز

با جداکردن مرغ های درگیر بیماری ازشیوع بیماری جلوگیری میشود اما در مقیاس بزرگتر مصرف دارو ها برای کنترل کوکسیدیور پیشنهاد میشود.

 

بایکوکس   ضعیف:۵۰cc  در ۱۰۰لیتر آب

              شدید:  ۱۰۰cc در ۱۰۰لیتر آب

 

سولفاکلوزاین   ضعیف: ۱بسته در ۱۰۰لیتر

                    شدید: ابسته در ۵۰لیتر

استفاده از دارو های فوق حتما تحت نظر دامپزشک مصرف نمایید.

 

مصرف گیاهان دارویی در جهت درمان کوکسیدیوز

 

بسياري از فرآورده هاي گياهي ميتوانند علاوه بر دارا بودن اثرات ضدكوكسيديايي با ايجاد يك لايه محافظ موكوسي بر روي روده ها از نفوذ و رشد عامل بيماري جلوگيري كرده و يا با تحريك سيستم ايمني بدن در مقابل عامل بيماري در كنترل كوكسيديوز موثر باشند.

عوامل كوكسيديايي تقريباً در هر جايي كه طيور نگهداري مي شوند وجود دارند و معمولاً به صورت مكانيكي توسط افراد يا پرندگان در بين قفس ها و مزارع انتقال مي يابد.

تاكنون اثرات ضدكوكسيديايي گياهان دارويي زيادي در جهان مورد ارزيابي قرار گرفته است در اينجا تنها به ذكر توضيحاتي در خصوص تعدادي از اين گياهان که در ایران دردسترس می باشد، ميپردازيم.

 

  1. درمنه خزری :  درمنه خزري يا گند واش گياهي است علفي, يك ساله در مناطق شمالي كشور (مازندران، گرگان و…) يافت مي شود .مهمترين تركيب آرتمیزینین ميباشد .گياه درمنه و آرتميزينين اثرات بسيار مناسبي در كاهش تعداد اُسيستهاي كوكسيديوز از خود نشان داده است . آرتميزينين هيچ گونه اثر منفي بر رشد طيور نداشته است .
  2. اسفند:گياهي است علفي پايا به ارتفاع ۳۰-۴۰ سانتي متر در اغلب مناطق مختلف كشور ميرويد. از دانه آن استفاده میشود. تركيبات  آن  توانسته است تعداد اُسيستها را به ميزان ۹۹ درصد كاهش دهد و هيچ گونه عارضهاي به دنبال نداشته باشد.
  3. زیتون تلخ :درختي است زيبا به ارتفاع ۱۰-۱۵ متر . منشأ اصلي آن نواحي شرقي هند و ايران است و در نواحي شمالي ايران و بندرعباس وجود دارد. از میوه این درخت جهت درمان استفاده میشود.
  4. چریش : اين درخت زيبا در مناطق جنوبي ايران (استانهاي هرمزگان و بلوچستان) به فراواني كاشته ميشود .ميوه اين گياه خاصيت درماني داشته و مقادير۵۰ تا ۱۵۰ گرم به ازاي هر ۵۰ كيلوگرمغذاي مصرفي طيور تاثير قابل ملاحظهاي در كاهش دفع اُسيستهاي آيمريا تنلادرمقايسه با سالينومايسين داشته است.
  5. علف هفت بلند :گياهي است يك ساله كه در نواحي مختلف ايران ميرويد .تحقيقات انجام شده در سال ۱۹۹۵ در موسسه تحقيقات دامپزشكي باير كشور كره نشان داده شد كه مصرف اين گياه در جوجه هاي مبتلا به كوكسيديوز باعث كاهش خونريزي رودها وزخمهاي رودها شده است.
  6. زردچوبه :گياهي است علفي پايا به ارتفاع ۱-۲ متر و قسمت مورد استفاده آن ريزم گياه است. اين گياه بومي ايران نيست ولي ريزم آن در بازار دارويي ايران وجود دارد .ماده موثر مورد نظر آن يك تركيب فنلي به نام كوركومين است كه اثرات آنتياكسيدان، ضدالتهاب، ضدتومور دارد و ميزان آن در زردچوبه بين ۱ تا ۵ درصد است. ميزان توصيه شده زردچوبه براي درمان بيماري كوكسيديوز ۱ درصد غذاي مصرفي طيور است. اين گياه بر روي كاهش ضايعات رودهاي و دفع اُسيستها در مورد آيمريا ماكسيما به خوبي موثر بوده ولي بر روي گونه ايمريا تنلا موثر نيست .
  7. نیشکرنيشكر يكي از گياهان با ارزش اقتصادي است كه به فراواني در خوزستان كاشته شده است .تحقيقات انجام شده در ژاپن نشان داده است كه خوراندن روزانه ۵۰۰ ميليگرم بر كيلوگرم از عصاره گياه به جوجه هاي گوشتي ضمن اينكه در ميزان افزايش وزن و در كاهش تعدا اًسيستهاي دفع شده جوجه ها موثر بوده است، موجب افزايش قابل ملاحظه و معني داري آنتي بادي و پاسخ ايمني در مقابل Eimera tenella شده است.

 

 



  • اردیبهشت ۱۹, ۱۳۹۸
  • |
  • بدون دیدگاه
  • |

کانال تلگرام